سؤالات فصل دوم فارسی سوم

1-     لغات زیر را معنی کنید

دست یازیدن – شرارت آمیز- انحطاط- مقهور- انضباط – اقلیم- غنی – طرز- قریحه – آبشخور- بخرَد – سپهر- آب حیات- طلب طعمه- صیاد – التفات- مقرون- مشقت- ملاطفت- خلل- ضمان – عقده- فراست- ملول- وهله

2-     معنی و مفهوم هر عبارت را بنویسید .

  الف- مقرون به ابواب بلا و مشقت   ب- عاقل در مهمات توقف جایز نشمرد    پ- مگر نیت بدل کردی؟

ت- گربه او را گرم بپرسید    ث- در بلاها و انواع آفت باز است      ج- هیچ کس دستگیرتر از سالار خرد نیست

چ- آینده به هر سواری رکاب نمی دهد    ح- گهر ، بی هنر زار و خوار است و سست   خ- علم ، بال است مرغ جانت را

د- مرد نادان ز مردمی دور است

3- مفرد هر لغت را بنویسید . منابع ، ذخایر ، عناصر ، ایام ، انواع ، ابواب

4- قسمت های مشخص شده را معنی کنید

الف- راسویی از جهت او کمین کرده بود      ب- صیاد از دور پدیدار آمد     پ- یکی که عمده ببود ، بگذاشت و آن شب ببودند   ت- به آهستگی بندها بریدن گرفت       ث- و نیز  راسو را براثر من و بوم می توان دید   ج- تاریخ و فرهنگ ادبی این سرزمین سرشار از آموزه های اخلاقی ، دینی و حِکَمی و آیین زندگی است

  5- شکل دیگر این واژه ها را بنویسید . مهمان      آسیا       آشیان      جاودان    هوشیار

1-     آرایه ی هر بیت یا مصراع را مشخص کنید .

الف- آن چه در علم بیش می باید    دانش ذات خویش می باید

ب- نیست آب حیات جز دانش                     پ- بدان کوش تا زود والا شوی    چو دانا شوی زود والا شوی

7- آرایه تضمین را همراه با مثال توضیح دهید

8- جاهای خالی را کامل کنید .

الف- اوحدی مراغه ای از شاعران نیمه ی اول قرن................. است     ب- بزرگ ترین غفلت که بهای گرانی باید برایش پرداخت ، غفلت از .............. است    پ- ذهن جوان با ................. که عمده ترین وسیله ی آموزش است پرورش می یابد

ت- وقتی برای سخن کسی که در زمان گذشته به سر می برد زمان مضارع به کار می بریم به معنای این است که آن ................................             ث- دل شود گر به................ بیننده      راه جوید به ....................

9- مهم ترین مثنوی های فارسی را نام ببرید.

10- داستان حیوانات یا فابل را توضیح دهید و مشهور ترین فابل های ادبیات فارسی را نام ببرید

11- خلاصه و نتیجه ی داستان « ثمر علم » را در چند سطر بنویسید .

12- معنی واژه های « انحطاط ، مقهور ، اقتدار ، بدیهی » به ترتیب در کدام گزینه آمده است ؟

   1- فروافتادن ، شکست خورده ، توانمندی ، روشن     2- پست شدن ، ناتوانی ، قدرت داشتن ، آشکار

   3- فروافتادن ، مغلوب ، بزرگ نمایی ، واضح      4- پست شدن ، شکست خورده ، قدرت داشتن ، آسان

13- فردوسی در بیت زیر ، چه پیامی را بیان نکرده است ؟

     میازار موری که دانه کش است     که جان دارد و جان شیرین خوش است

   1- امید به زندگی     2- رأفت و مهربانی  3- پرهیز از زورگویی    4- نوع دوستی

14- مصراع « چو دخلت نیست ، خرج آهسته تر کن » بر چه مفهومی تأکید دارد ؟

     1- مصرف گرایی                     2- اعتدال            3- هوشیاری        4- تلاش

15- مفهوم کنایی « آینده به هر سواری رکاب نمی دهد » یعنی :

     1- توجه کردن     2- بی رحم بودن         3- کمک نکردن          4- تسلیم نشدن

16- شعر« دانایی » در چه قالبی سروده شده است ؟  1- غزل   2- مثنوی    3- قصیده      4- قطعه

آینده به هر سواری رکاب نمی دهد یعنی : آینده به هر کسی اجازه ی بهره برداری و استفاده نمی دهد . آینده همچون اسب چموشی است که هر کس نمی تواند سوار آن شود . فقط ماهران می توانند از آن استفاده کنند .

                          

                                                 سؤالات فصل 3 ، فارسی سوم

1-   لغات زیر را معنی کنید .  تنبیه – اقرار – مستمع- الوان- عنب- حقّه – مسخّر – لیل و نهار – اِنعام – میغ – قوس قزح – قندیل- مختصر- جمال- سریر – مدهوش- برّ و بحر- صُنع .

2-     عبارات و ابیات زیر را معنی کنید .

الف- زمین چون دیبای هفت رنگ گردد                      ب- مورچه از جمال صورت قصر و بسیاری غلامان و سریر مُلک وی ، هیچ خبر ندارد                 پ- هر یکی را آن چه به کار باید ، داد  ت- کاهل وار برخاستند و نهفتی جستند و بیارامیدند

ث- مردمان را چندان زیان کرد که در حساب هیچ شمارگیر نیاید               ج- عقل حیران شود از خوشه ی زرین عنب/

فهم ، عاجز شود از حقه ی یاقوت انار  چ- آفرینش همه تنبیه خداوند دل است / دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

3-     هدف از شعر تعلیمی ، رسیدن به ......................................... است

4-     آرایه یا آرایه های هر بیت را بنویسید .

الف- تا کی آخر چو بنفشه سر غفلت در پیش/ حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار

ب- عقل حیران شود از خوشه ی زرین عنب/ فهم ، عاجز شود از حقه ی یاقوت انار

ج- کوه و دریا و درختان همه در تسبیح اند/ نه همه مستمعی فهم کند این اسرار

5- مفرد این کلمات را بنویسید . مواعظ – الوان- اسرار- جواهر- معادن- عجایب- ستارگان

6- سه ویژگی برای نثر های کهن فارسی بنویسید

7- دامنه ی شبکه ی معنایی گسترده تر است یا مراعات نظیر ؟ نمونه ای از آن را در ص46 پیدا کنید و بنویسید.

8- نویسنده ی هر کتاب را بنویسید . کیمیای سعادت     هشت کتاب          تاریخ بیهقی

9- قسمت های مشخص شده را معنی کنید .الف- که تواند که دهد میوه ی الوان از چوب؟ ب- این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود  پ- همه عجایب صنع حق تعالی است    ت- مورچه از سریر مُلک وی ، هیچ خبر ندارد  ث- مهربانی هست ، سیب هست ، ایمان هست ج- تا شقایق هست ، زندگی باید کرد چ- در حساب هیچ شمارگیر نیاید ح- بارانکی خُرد خرد می بارید ، چنان که زمین ترگونه می کرد خ- آفرینش همه تنبیه خداوند دل است/ دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار د- خبرت هست که مرغان سحر می گویند/ آخر ای خفته سر از خواب جهالت بردار

10- در بیت « تا کی آخر چو بنفشه ، سر غفلت در پیش / حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار » بنفشه نماد.................... و نرگس نماد.................................. است

11- با توجه به بیت « سعدیا ، راست روان ، گوی سعادت بردند . راستی کن که به منزل نرسد کج رفتار » راست روان یعنی ............................. و کج رفتار یعنی............................ و گوی بُردن یعنی ...........................

12- هر یک ازاین تشبیهات را توضیح دهید . خواب جهالت           حقه ی یاقوت انار

13- منظور از « سقفی بی ستون » دراین عبارت چیست ؟ فرش وی زمین است ولکن سقفی بی ستون و این عجیب تر است .   

      1- ستاره     2- آسمان        3- ماه    4- خورشید

14- مفهوم مصراع های « من چه سبزم امروز ! / و چه تنم هشیار است » به ترتیب در کدام گزینه آمده است ؟

     1- بخشندگی – هوشیاری                     2- شادابی – آگاهی    3- شادابی – زیرکی    4- سرسبزی – هوشیاری

15- مفهوم و نمادین واژه های مشخص شده ی شعر زیر ، به ترتیب ، در کدام گزینه آمده است ؟

    مهربانی هست ، سیب هست ، ایمان هست / آری ! تا شقایق هست زندگی باید کرد

  1- زندگی – عشق    2- دوستی – زندگی    3- امید – ایمان   4- صلح - مهربانی 

 16- « هر چه در وجود است » یعنی ..... 1- هر چه در وجود تو دیده می شود     2- همه ی موجودات    3- هر چه در زمین وجود دارد      4- همه ی موارد

17- « نهفتی جستند» یعنی ....1- گنجی یافتند                       2- پنهان شدند      3- آن چه مخفی بود پیدا کردند    4- پناهگاهی پیدا کردند

18- پس اندر این آیات تفکر کن ، یعنی ....  1- در آیات قرآن خوب تأمل کن     2- قرآن را سرسری مخوان    3- در نشانه های خدا دقت کن       4- همه ی موارد

19-  کدام یک از این گزینه ها ، جمع مکسر نیست ؟   1- جوانب     2- حشرات   3- عجایب    4- اوقات

20- بیت « که تواند که دهد میوه ی .. ، یاد آور کدام صفت خداوند است ؟  1- قادر بودن   2- ستار بودن   3- رزاق بودن   4- عالِم بودن

20- کدام یک از این واژه ها ، جمع مکسر نیست ؟  1- مواعظ        2- الوان      3- اسرار     4- اِنعام