
بحر : رجز مثمن سالم
حذف همزه در هجاي دوازدهم مصراع اوّل و هجاي ششم مصراع دوّم طبق اختيارات زباني صورت گرفته است .
نسيم صبح را گفتم كه با او جانبي داري كز آن جانب كه او باشد صبا عنبر فشان آيد « سعدي »
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
نَـ
سيـ م صُبـ
ح را گُفـ
تَم كِ با
او جا نِـ
بيـ دا ري
U ــ U ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ
كَـ زان جا نب كِ او با شَد صَـ با عَنـ بَر فِـ شا نا يَد
U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ
مفاعلين مفاعلين مفاعلين مفاعلين
بحر : هزج مثمن سالم
در هجاي دوّم و پانزدهم مصراع دوّم همزه طبق اختيارات زباني حذف شده است .
اي مسلمانان فغان زان نرگس جادو فريب كاو به يك ره برد از من صبر و آرام و شكيب « سعدي »
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
اي
مُـ سَلـ ما نان
فـ ـغان زان
نَر گِـ سِ
جا دو فَـ
ريب
ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ U ــ
كو بِـ يك ره بُر د از مَن صَبـ رُ آ را مُ شـ كيب
ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ U ــ ــ ــ U ــ
فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
بحر : رمل مثمن مخدوف
هجاي پاياني هر دو مصراع كشيده است كه طبق اختيارات وزني فقط بلند محسوب مي شود .
در هجاي سيزدهم ، طبق اختيارات زباني مصوّت كوتاه به بلند تبديل مي شود ( واو عطف )
3 –
اگر مرد عشقي كمِ خويش گير وگرنه ره عافيت پيش گير « سعدي »
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
اَ
گر مَر دِ
عِشـ قي كَـ
م خيـ ش
گير
U ــ ــ U ــ ــ U U ــ U ــ
وَ گر نَـ رَ هِـ عا فِـ يت پيـ ش گير
U ــ ــ U ــ ــ U ــ ــ U ــ
فعولن فعولن فعولن فعل
بحر : متقـارب مثمن مخدوف در هجاي سوم مصراع دوم طبق اختيارات زباني مصوّت كوتاه به بلند تبديل مي شود هجاي پايان كلمه در هجاي هشتم مصـراع اول و هجـاي پنجم مصراع دوم طبق اختيارات زباني مصـوّت كوتاه به بلند تبـديل مي شود ( كسره ي اضافه )
موضوعات مرتبط: ادبیات فارسی پیش دانشگاهی ( علوم انسانی )
