شُد موسم سبزه و تماشا برخيز و بيا به سوي صحرا « سعدي »
شُد
مُو سِـ مِ
سَبـ زِ وُ
تَـ ما شا
ــ ــ U U ــ U U U ــ ــ
بر خيـ زُ بِ يا بِ سو ي صحـ را
ــ ــ U U ــ U ــ U ــ ــ
مفعول مفاعلن فعولن
در هجاي هفتم مصراع اول مصوّت كوتاه به بلند تبديل شده است . ( واو عطف )
سوي چاره گشتم ز بيچارگي ندادم بدو سر به بكبارگي « فردوسي »
سو
ي چا رِ گَشـ
تَم زِ بي
چا ر گي
U U ــ U ــ ــ U ــ ــ U ــ
نـَ دا دم بِـ دو سر بِ يك با ر گي
U ــ ــ U ــ ــ U ــ ــ U ــ
فعولن فعولن فعولن فعل
در هجاي دوم مصراع اول مصوّت كوتاه ، بلند تلفّظ شده است ، كسره ي اضافه
در هجاي اول مصراع اول مصوّت بلند در « سو » كوتاه تلفّظ شده است . به صورت « سُـ » خوانده شده است .
زيرا در واژه ي « سو » در حال اضافه مصوّت بلند مي تواند به مصوّت كوتاه تبديل شود .
ببايد هوس كردن از سر به در كه دَور هوس بازي آمد به سر « سعدي »
بـ
با يد هَـ
وس كَر دَ
نَز سر ب
در
U ــ ــ U ــ ــ U ــ ــ U ــ
كِـ دُو رِ هَـ وس با زي يا مد بِ سر
U ــ ــ U ــ ــ U ــ ــ U ــ
فعولن فعولن فعولن فعل
در هجاي هشتم مصراع اول و دوم همزه حذف شده است .
در هجاي سوم مصراع دوم مصوّت كوتاه بلند تلفظ شده است ( كسره ي اضافه ) هم چنين در هجاي هفتم مصراع دوم ، مصوّت بلند كوتاه تلفّظ شده است .
به سبزه كجا تازه گردد دلم كه سبزه بخواهد دميد از گلم « سعدي »
بِـ
سَـبـ زِ كُـ
جا تا زِ
گَر دَد دِ
لَم
U ــ U U ــ ــ U ــ ــ U ــ
كِـ سَبـ ز بِـ خا هَـد دَ مي دَز گِ لَم
U ــ U U ــ ــ U ــ ــ U ــ
فعولن فعولن فعولن فعل
در هجاي سوم مصراع اول و مصراع دوم مصوّت كوتاه ، بلند تلفّظ شده است . ( هجاي پايان كلمه )
موضوعات مرتبط: ادبیات فارسی پیش دانشگاهی ( علوم انسانی )
